Hệ thống Chỉ số Phát triển Chủ chốt (Key Developmental Indicators – KDIs) trong Chương trình Giáo dục HighScope

 

1. Tổng quan và Cơ sở Lý luận của Hệ thống KDIs

 

1.1. Bản chất và Định nghĩa của KDIs

 

Trong lĩnh vực giáo dục mầm non quốc tế, mô hình HighScope được công nhận rộng rãi nhờ cách tiếp cận khoa học, dựa trên bằng chứng thực nghiệm về sự phát triển của trẻ nhỏ. Tại trung tâm của khung sư phạm này là hệ thống các Chỉ số Phát triển Chủ chốt (Key Developmental Indicators – KDIs). KDIs được định nghĩa là những “khối xây dựng” (building blocks) cơ bản của tư duy, học tập và lý luận ở từng giai đoạn phát triển cụ thể của trẻ.1

Khác với các chương trình giáo dục truyền thống thường tập trung vào việc truyền thụ kiến thức rời rạc, KDIs trong HighScope đại diện cho một cách tiếp cận kiến tạo (constructivist approach). Chúng không phải là một danh sách các bài kiểm tra hay các kỹ năng tách biệt cần được huấn luyện một cách máy móc. Thay vào đó, KDIs là các tuyên bố mô tả những hành vi có thể quan sát được, phản ánh năng lực trí tuệ, cảm xúc, xã hội và thể chất đang nảy nở ở trẻ.2 Chúng đóng vai trò như những “biển chỉ dẫn” (guideposts), giúp giáo viên hiểu được ý nghĩa đằng sau những hành động vui chơi của trẻ, từ đó định hướng việc lập kế hoạch bài giảng, thiết lập môi trường lớp học và thực hiện các tương tác sư phạm có chủ đích.1

Hệ thống này bao gồm hai bộ chỉ số riêng biệt nhưng có tính liên thông chặt chẽ: bộ KDIs dành cho Trẻ sơ sinh và Trẻ tập đi (Infant-Toddler, 0-3 tuổi) gồm 42 chỉ số, và bộ KDIs dành cho Trẻ mầm non (Preschool, 3-5 tuổi) gồm 58 chỉ số.1 Sự phân chia này đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của từng lứa tuổi, đồng thời tạo ra một lộ trình phát triển liên tục từ khi trẻ mới sinh cho đến khi bước vào trường tiểu học.

 

1.2. Lịch sử Tiến hóa: Từ “Key Experiences” đến “KDIs”

 

Để hiểu sâu sắc về KDIs, cần nhìn lại lịch sử phát triển của HighScope. Chương trình này khởi nguồn từ Dự án Perry Preschool nổi tiếng vào những năm 1960, do David Weikart và các cộng sự tại Ypsilanti, Michigan khởi xướng, với mục tiêu cải thiện kết quả giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.5 Trong những thập kỷ đầu tiên, các khái niệm cốt lõi định hướng chương trình được gọi là “Trải nghiệm Then chốt” (Key Experiences).7 Thuật ngữ này nhấn mạnh vào quá trình—những trải nghiệm mà trẻ cần được tiếp xúc (ví dụ: trải nghiệm với phân loại, trải nghiệm với không gian) để xây dựng kiến thức.6

Tuy nhiên, bối cảnh giáo dục mầm non đã thay đổi mạnh mẽ với sự ra đời của các tiêu chuẩn giáo dục quốc gia và tiểu bang tại Hoa Kỳ, cũng như nhu cầu ngày càng cao về tính giải trình và khả năng đo lường kết quả học tập. Để đáp ứng các yêu cầu này, HighScope đã tinh chỉnh và đổi tên hệ thống thành “Key Developmental Indicators”.7 Sự chuyển dịch từ “Trải nghiệm” (mang tính mô tả quá trình) sang “Chỉ số” (mang tính đo lường kết quả) phản ánh nỗ lực của HighScope trong việc liên kết chặt chẽ hơn với các khung chuẩn như Head Start Early Learning Outcomes FrameworkCommon Core State Standards.1 Mặc dù tên gọi thay đổi, bản chất cốt lõi vẫn được giữ nguyên: chúng vẫn mô tả những gì trẻ làm khi chơi và học, nhưng giờ đây được cấu trúc một cách hệ thống hơn để phục vụ cho việc đánh giá và theo dõi sự tiến bộ.1

 

1.3. KDIs và Triết lý Học tập Chủ động (Active Participatory Learning)

 

Nền tảng vận hành của KDIs là triết lý Học tập Chủ động có Tham gia (Active Participatory Learning). Theo triết lý này, trẻ em kiến tạo kiến thức thông qua tương tác trực tiếp với vật liệu, con người, sự kiện và ý tưởng.2 KDIs chính là công cụ để cụ thể hóa triết lý này thành hành động. Khi trẻ thực hiện một hành động xuất phát từ động lực nội tại (sáng kiến), thao tác với vật liệu, và suy ngẫm về kết quả đó, trẻ đang thực hiện các KDIs.

Ví dụ, khi một đứa trẻ quyết định xếp các khối gỗ (Sáng kiến – KDI 1), nhận ra khối vuông không chồng lên khối tròn được (Giải quyết vấn đề – KDI 4), và sau đó nói với cô giáo “cái này bị đổ” (Nói – KDI 22), hệ thống KDIs giúp giáo viên “nhìn thấy” việc học đang diễn ra trong tình huống chơi đó.1 Nếu không có khung KDIs, giáo viên có thể chỉ thấy trẻ đang nghịch gỗ; nhưng với lăng kính KDIs, giáo viên thấy trẻ đang phát triển các kỹ năng về vật lý, toán học và ngôn ngữ.

2. Cấu trúc Hệ thống: Các Lĩnh vực Nội dung (Content Areas)

 

Hệ thống KDIs không được liệt kê ngẫu nhiên mà được tổ chức khoa học vào các Lĩnh vực Nội dung (Content Areas). Cách tổ chức này giúp giáo viên đảm bảo chương trình học được cân bằng, bao phủ toàn diện các mặt phát triển của trẻ.1

 

2.1. So sánh Cấu trúc Infant-Toddler và Preschool

 

Sự khác biệt trong cấu trúc lĩnh vực giữa hai độ tuổi phản ánh sự phân hóa dần dần của tư duy trẻ từ tổng thể đến chi tiết.

Đặc điểm Infant-Toddler (0-3 tuổi) Preschool (3-5 tuổi)
Số lượng KDIs 42 Chỉ số 58 Chỉ số
Số lượng Lĩnh vực 6 Lĩnh vực chính 8 Lĩnh vực chính
Cấu trúc Lĩnh vực 1. Tiếp cận việc học

2. Phát triển Cảm xúc & Xã hội

3. Phát triển Thể chất & Sức khỏe

4. Giao tiếp, Ngôn ngữ & Đọc viết

5. Phát triển Nhận thức (Cognitive)

6. Nghệ thuật Sáng tạo

1. Tiếp cận việc học

2. Phát triển Cảm xúc & Xã hội

3. Phát triển Thể chất & Sức khỏe

4. Ngôn ngữ, Đọc viết & Giao tiếp

5. Toán học (Tách từ Nhận thức)

6. Nghệ thuật Sáng tạo

7. Khoa học & Công nghệ (Tách từ Nhận thức)

8. Khoa học Xã hội (Mới)

Nguồn dữ liệu tổng hợp từ:.4

Ở giai đoạn nhà trẻ, các khái niệm toán học (như số lượng) và khoa học (như quan sát vật thể) chưa tách bạch mà hòa quyện trong lĩnh vực “Phát triển Nhận thức”. Khi trẻ lớn lên, tư duy biểu tượng phát triển mạnh, cho phép trẻ tiếp cận các khái niệm này như những lĩnh vực học thuật riêng biệt (Toán, Khoa học, Xã hội học).4

3. Phân tích Chuyên sâu: 42 KDIs cho Trẻ Sơ sinh và Trẻ Tập đi (0-3 Tuổi)

 

Giai đoạn 0-3 tuổi được HighScope coi là giai đoạn nền tảng của sự hình thành bản sắc và tư duy cảm giác-vận động. Các KDIs ở giai đoạn này tập trung mạnh vào sự an toàn cảm xúc và sự khám phá thế giới thông qua giác quan.11

 

3.1. Lĩnh vực Tiếp cận việc học (Approaches to Learning)

 

Lĩnh vực này được xem là nền tảng ảnh hưởng đến cách trẻ học trong mọi lĩnh vực khác. Nó không dạy “cái gì” mà dạy “như thế nào”.

  • KDI 1. Sáng kiến (Initiative): Trẻ thể hiện sự chủ động. Từ việc một em bé với tay lấy đồ chơi đến một đứa trẻ tập đi tự chọn sách để xem, đây là dấu hiệu của động lực nội tại.11
  • KDI 2. Giải quyết vấn đề (Problem solving): Trẻ đối mặt và vượt qua trở ngại trong khi khám phá. Ví dụ: Trẻ tìm cách mở nắp hộp hoặc dùng gậy để kéo đồ chơi lại gần. Đây là tiền đề của tư duy logic.11
  • KDI 3. Tự phục vụ (Self-help): Trẻ làm những việc cho bản thân. Khả năng tự xúc ăn, tự cởi giày không chỉ là kỹ năng vận động mà còn xây dựng lòng tự trọng và ý thức độc lập.11

 

3.2. Lĩnh vực Phát triển Cảm xúc và Xã hội (Social and Emotional Development)

 

Sự phát triển cảm xúc lành mạnh là điều kiện tiên quyết cho việc học nhận thức.

  • KDI 4. Phân biệt bản thân và người khác: Trẻ nhận ra ranh giới vật lý và tâm lý giữa mình và thế giới. Trẻ biết tên mình, nhận ra mình trong gương.11
  • KDI 5. Gắn bó (Attachment): Trẻ hình thành mối quan hệ an toàn, tin cậy với người chăm sóc chính (primary caregiver). Đây là “bến đỗ an toàn” để trẻ dám rời xa và khám phá thế giới.11
  • KDI 6. Quan hệ với người lớn: Trẻ mở rộng lòng tin sang những người lớn khác ngoài người chăm sóc chính.11
  • KDI 7. Quan hệ với bạn bè: Từ việc quan sát bạn, chơi song song đến những tương tác sơ khai đầu tiên với bạn đồng trang lứa.11
  • KDI 8. Cảm xúc (Emotions): Trẻ biểu lộ các trạng thái cảm xúc cơ bản (vui, buồn, sợ, giận) và bắt đầu học cách điều tiết chúng.11
  • KDI 9. Đồng cảm (Empathy): Trẻ phản ứng với cảm xúc của người khác, ví dụ như tỏ ra lo lắng khi thấy bạn khóc hoặc đưa đồ chơi để an ủi bạn.11
  • KDI 10. Chơi với người khác: Tham gia vào các hoạt động chơi chung đơn giản.11
  • KDI 11. Tham gia nhóm: Trẻ bắt đầu hòa nhập vào các thói quen và nghi thức của nhóm lớp.11

 

3.3. Lĩnh vực Phát triển Thể chất và Sức khỏe (Physical Development and Health)

 

  • KDI 12. Vận động các bộ phận cơ thể: Các vận động tinh và biệt hóa như cầm, nắm, xoay cổ tay, đá chân.11
  • KDI 13. Vận động toàn thân: Các vận động thô như lăn, bò, đi, chạy, leo trèo, giữ thăng bằng.11
  • KDI 14. Vận động với vật thể: Phối hợp tay-mắt để ném, bắt, đẩy, kéo các vật dụng.11
  • KDI 15. Nhịp điệu ổn định (Steady beat): Trẻ cảm nhận và phản ứng với nhịp điệu, một kỹ năng quan trọng cho cả vận động và sự phát triển ngôn ngữ sau này.11

 

3.4. Lĩnh vực Giao tiếp, Ngôn ngữ và Đọc viết (Communication, Language, and Literacy)

 

  • KDI 16. Nghe và phản hồi: Trẻ chú ý đến âm thanh và lời nói, quay đầu về nguồn phát.11
  • KDI 17. Giao tiếp phi ngôn ngữ: Sử dụng cử chỉ, ánh mắt, nét mặt để truyền đạt nhu cầu trước khi biết nói.11
  • KDI 18. Giao tiếp hai chiều: Tham gia vào các cuộc hội thoại sơ khai (turn-taking) – người lớn nói, trẻ “ê a” đáp lại.11
  • KDI 19. Nói (Speaking): Phát ra âm thanh, từ đơn, và sau đó là các câu ngắn để diễn đạt ý muốn.11
  • KDI 20. Khám phá văn bản in: Trẻ tương tác vật lý với sách (gặm, lật, sờ) và bắt đầu chú ý đến hình ảnh.11
  • KDI 21. Thưởng thức ngôn ngữ: Trẻ tỏ ra thích thú khi nghe hát, đọc thơ, đồng dao.11

 

3.5. Lĩnh vực Phát triển Nhận thức (Cognitive Development)

 

Đây là lĩnh vực tích hợp các tiền đề của Toán học và Khoa học.

  • KDI 22. Khám phá vật thể: Sử dụng mọi giác quan (nhìn, nghe, sờ, nếm, ngửi) để tìm hiểu đặc tính của vật.11
  • KDI 23. Sự tồn tại của vật thể (Object permanence): Hiểu rằng vật thể vẫn tồn tại ngay cả khi không nhìn thấy (nền tảng của trí nhớ và tư duy biểu tượng).11
  • KDI 24. Khám phá giống và khác: Phân biệt các đặc điểm cơ bản, tiền đề cho kỹ năng phân loại.11
  • KDI 25. Khám phá “nhiều hơn”: Trải nghiệm cảm giác về lượng, muốn thêm nữa.11
  • KDI 26. Tương ứng một-một: Đặt một vật vào một chỗ chứa, nền tảng của phép đếm.11
  • KDI 27. Số lượng: Nhận biết số lượng vật thể (ví dụ: hai tay, hai mắt).11
  • KDI 28. Định vị vật thể: Khám phá không gian (trong, ngoài, trên, dưới).11
  • KDI 29. Làm đầy và làm rỗng: Trải nghiệm về thể tích và sức chứa thông qua chơi với cát, nước.11
  • KDI 30. Tháo ra và lắp vào: Khám phá cấu trúc và mối quan hệ bộ phận-tổng thể.11
  • KDI 31. Nhìn từ các góc độ khác nhau: Thay đổi vị trí để quan sát, phát triển tư duy không gian.11
  • KDI 32. Dự đoán sự kiện: Dựa trên quy luật và trình tự quen thuộc.11
  • KDI 33. Khoảng thời gian & KDI 34. Tốc độ: Cảm nhận sơ khai về thời gian và chuyển động.11
  • KDI 35. Nguyên nhân và hệ quả: Thực hiện hành động để tạo ra kết quả mong muốn (ví dụ: rung chuông để nghe tiếng kêu).11

 

3.6. Lĩnh vực Nghệ thuật Sáng tạo (Creative Arts)

 

  • KDI 36. Bắt chước và giả vờ: Tiền đề của tư duy biểu tượng và đóng vai.11
  • KDI 37 – 42: Bao gồm khám phá vật liệu nghệ thuật, hình ảnh, nghe nhạc, phản hồi âm nhạc, khám phá âm thanh và cao độ giọng nói.11

4. Phân tích Chuyên sâu: 58 KDIs cho Trẻ Mầm non (3-5 Tuổi)

 

Ở lứa tuổi mẫu giáo, khả năng tư duy trừu tượng và kỹ năng xã hội của trẻ phát triển mạnh mẽ. Hệ thống 58 KDIs được mở rộng và chi tiết hóa để chuẩn bị cho trẻ các kỹ năng cần thiết cho việc học đường (school readiness), bao phủ 8 lĩnh vực nội dung.12

 

4.1. Tiếp cận việc học (Approaches to Learning)

 

  • KDI 1. Sáng kiến (Initiative) & KDI 2. Lập kế hoạch (Planning): Trẻ không chỉ bắt đầu hoạt động mà còn có khả năng hình thành ý định rõ ràng (“Con sẽ vẽ con mèo”) và thực hiện nó. Đây là cốt lõi của quy trình Plan-Do-Review đặc trưng của HighScope.1
  • KDI 3. Sự gắn kết (Engagement): Khả năng tập trung và duy trì sự chú ý vào hoạt động dù có xao nhãng.
  • KDI 4. Giải quyết vấn đề (Problem solving): Trẻ tự tìm ra giải pháp cho các tình huống phức tạp hơn (ví dụ: làm sao gắn hai hộp các-tông lại khi hồ dán không dính).16
  • KDI 5. Sử dụng nguồn lực (Use of resources) & KDI 6. Phản tư (Reflection): Trẻ biết tìm kiếm sự giúp đỡ hoặc công cụ, và sau đó nhớ lại, mô tả lại những gì mình đã làm.15

 

4.2. Phát triển Cảm xúc và Xã hội (Social and Emotional Development)

 

  • KDI 7 – 9 (Bản sắc & Cảm xúc): Trẻ phát triển nhận thức tích cực về bản thân (giới tính, sở thích, gia đình), tin vào năng lực của mình và có khả năng gọi tên, quản lý cảm xúc phức tạp.12
  • KDI 10 – 14 (Quan hệ xã hội): Trẻ thể hiện sự đồng cảm, tham gia vào cộng đồng lớp học, xây dựng quan hệ với người lớn/bạn bè, và phát triển ý thức đạo đức nội tại.
  • KDI 15. Giải quyết xung đột (Conflict Resolution): Đây là một kỹ năng quan trọng được HighScope chú trọng đặc biệt. Trẻ học cách tự giải quyết mâu thuẫn với bạn bè thông qua đối thoại thay vì bạo lực hoặc dựa dẫm hoàn toàn vào người lớn.14

 

4.3. Phát triển Thể chất và Sức khỏe

 

  • KDI 16 – 18 (Vận động): Kỹ năng vận động thô (chạy, nhảy), vận động tinh (cắt, viết), và nhận thức cơ thể trong không gian.12
  • KDI 19 – 20 (Sức khỏe): Trẻ tự thực hiện các nhu cầu cá nhân (vệ sinh, mặc đồ) và có hành vi lành mạnh.15

 

4.4. Ngôn ngữ, Đọc viết và Giao tiếp

 

HighScope nhấn mạnh sự phát triển ngôn ngữ trong ngữ cảnh có ý nghĩa.

  • KDI 21 – 23 (Ngôn ngữ nói): Hiểu lời nói, diễn đạt ý tưởng và mở rộng vốn từ vựng phong phú.12
  • KDI 24. Nhận thức ngữ âm (Phonological awareness): Nhận biết âm thanh trong ngôn ngữ (vần, âm đầu, âm tiết). Đây là yếu tố dự báo quan trọng nhất cho khả năng đọc thành công sau này.12
  • KDI 25 – 30 (Đọc viết): Kiến thức về bảng chữ cái, hành vi đọc (giả vờ đọc, đọc tranh), khái niệm về văn bản in (chữ mang ý nghĩa), kiến thức về sách, kỹ năng viết (từ viết nguệch ngoạc đến viết chữ cái), và hỗ trợ trẻ học tiếng Anh (ELL) nếu cần.12

 

4.5. Toán học (Mathematics)

 

Chuyển từ nhận thức sơ khai sang các khái niệm toán học cụ thể.

  • KDI 31 – 33 (Số học): Nhận biết con số, đếm (đếm vẹt và đếm tương ứng 1-1), và hiểu quan hệ bộ phận-tổng thể (cộng trừ cơ bản bằng vật thật).12
  • KDI 34 – 35 (Hình học): Nhận biết, mô tả hình dạng và định hướng không gian.12
  • KDI 36 – 37 (Đo lường): So sánh kích thước, đo lường bằng đơn vị (ví dụ: đo bàn bằng bao nhiêu gang tay).12
  • KDI 38 (Quy luật – Patterns): Nhận ra, sao chép và tạo ra chuỗi quy luật (xanh-đỏ-xanh-đỏ).12
  • KDI 39 (Phân tích dữ liệu): Thu thập thông tin và rút ra kết luận đơn giản (ví dụ: xem bảng điểm danh xem ai vắng mặt).12

 

4.6. Nghệ thuật Sáng tạo

 

Gồm KDI 40 – 44: Nghệ thuật thị giác, Âm nhạc, Vận động sáng tạo, Đóng vai, và Thưởng thức nghệ thuật. HighScope coi nghệ thuật là một ngôn ngữ để trẻ biểu đạt tư duy.12

 

4.7. Khoa học và Công nghệ

 

Gồm KDI 45 – 52: Quan sát, Phân loại, Thí nghiệm, Dự đoán, Rút ra kết luận, Giao tiếp ý tưởng khoa học, Thế giới tự nhiên, và Sử dụng công cụ công nghệ.12

 

4.8. Khoa học Xã hội (Social Studies)

 

Gồm KDI 53 – 58: Hiểu về sự Đa dạng, Vai trò cộng đồng, Ra quyết định tập thể, Địa lý (bản đồ lớp học), Lịch sử (quá khứ/hiện tại), và Sinh thái học (bảo vệ môi trường).1

5. Sư phạm và Ứng dụng Thực tiễn: Biến KDIs thành Hành động

 

Hiểu danh sách KDIs là chưa đủ; giáo viên HighScope cần biết cách sử dụng chúng để “nâng đỡ” (scaffold) việc học của trẻ.

 

5.1. Chiến lược Scaffolding (Hệ thống Giàn giáo)

 

Scaffolding là quá trình người lớn hỗ trợ trẻ ở trình độ phát triển hiện tại và nhẹ nhàng mở rộng tư duy của trẻ lên mức cao hơn (dựa trên Vùng phát triển gần – ZPD của Vygotsky). HighScope cung cấp các “Biểu đồ Scaffolding” cho từng KDI với ba mức độ: Sớm (Earlier), Giữa (Middle), và Muộn (Later).17

 

Ví dụ Scaffolding cho KDI 24: Nhận thức Ngữ âm

 

  • Mức Sớm: Trẻ bắt chước âm thanh đơn giản.
  • Chiến lược: Giáo viên khuyến khích trẻ bắt chước tiếng kêu động vật hoặc âm thanh môi trường.
  • Mức Giữa: Trẻ nhận ra các từ có vần trong bài hát quen thuộc.
  • Chiến lược: Giáo viên hát và dừng lại để trẻ điền từ có vần còn thiếu (“Hey diddle diddle, the cat and the…”).
  • Mức Muộn: Trẻ có thể thay thế âm đầu để tạo từ mới (Alliteration).
  • Chiến lược: Giáo viên đố trẻ thay đổi âm đầu của tên mình (ví dụ: “Bee, Billie, Binkie”) hoặc tách âm tiết trong từ dài.17

 

Ví dụ Scaffolding cho KDI 32: Đếm

 

  • Mức Sớm: Trẻ dùng từ chỉ số ngẫu nhiên (“một, năm, mười”).
  • Chiến lược: Giáo viên sử dụng từ chỉ số trong ngữ cảnh thực tế (“Con có hai cái bánh quy”).
  • Mức Giữa: Trẻ đếm vẹt đúng thứ tự nhưng chưa tương ứng 1-1 chính xác.
  • Chiến lược: Giáo viên cùng đếm với trẻ, chỉ tay vào từng vật khi đếm để làm mẫu sự tương ứng.
  • Mức Muộn: Trẻ đếm chính xác số lượng vật thể.
  • Chiến lược: Giáo viên hỏi “Có bao nhiêu tất cả?” và khuyến khích trẻ đếm để giải quyết vấn đề (ví dụ: chia đủ bát cho cả bàn).9

 

Ví dụ Scaffolding cho KDI 15: Giải quyết Xung đột

 

HighScope áp dụng quy trình 6 bước cụ thể để hỗ trợ KDI này, biến xung đột thành cơ hội học tập xã hội:

  1. Tiếp cận bình tĩnh: Ngăn chặn hành vi gây hại, giữ thái độ trung lập.
  2. Thừa nhận cảm xúc: Gọi tên cảm xúc của trẻ (“Cô thấy con đang rất giận”).
  3. Thu thập thông tin: Hỏi “Có chuyện gì xảy ra?” thay vì buộc tội.
  4. Xác định lại vấn đề: Tóm tắt lại mâu thuẫn (“Vậy là cả hai bạn đều muốn cái xe tải”).
  5. Hỏi ý tưởng giải quyết: Khuyến khích trẻ tự nghĩ ra giải pháp (“Chúng ta có thể làm gì để cả hai đều vui?”).
  6. Theo dõi hỗ trợ: Quan sát xem giải pháp có hiệu quả không.21

 

5.2. Lập Kế hoạch Bài giảng (Lesson Planning) với KDIs

 

Trong HighScope, giáo án không được soạn dựa trên chủ đề áp đặt (như “Tuần lễ Giao thông”) mà dựa trên quan sát hứng thú của trẻ và đối chiếu với KDIs.

  • Quy trình: Quan sát trẻ -> Ghi chép hành vi -> Đối chiếu với KDI -> Lập kế hoạch hoạt động tiếp theo để củng cố hoặc mở rộng KDI đó.
  • Ví dụ: Nếu giáo viên quan sát thấy trẻ thích phân loại các quân cờ vua theo màu (đen và trắng), họ nhận diện đây là KDI 46 (Phân loại). Kế hoạch cho ngày hôm sau có thể là cung cấp thêm các loại hạt nút hoặc thú nhựa nhiều màu để mở rộng kỹ năng phân loại này sang các thuộc tính khác (kích thước, hình dáng) trong giờ Nhóm nhỏ (Small-group time).1
  • Các mẫu kế hoạch bài giảng của HighScope luôn yêu cầu giáo viên liệt kê các KDIs cụ thể mà hoạt động nhắm tới.24

6. Đánh giá và Đo lường: Sự tích hợp với COR Advantage

 

Một trong những điểm mạnh nhất của hệ thống KDIs là khả năng chuyển hóa trực tiếp thành công cụ đánh giá sự phát triển của trẻ, được gọi là COR Advantage (Child Observation Record).4

 

6.1. Cơ chế Đánh giá Dựa trên Quan sát

 

HighScope từ chối các bài kiểm tra chuẩn hóa truyền thống vì chúng không phản ánh đúng năng lực thực tế của trẻ. Thay vào đó, COR Advantage sử dụng phương pháp đánh giá xác thực (authentic assessment). Giáo viên quan sát trẻ trong các hoạt động tự nhiên hàng ngày, ghi chép lại các mẩu chuyện (anecdotes) và phân loại chúng vào 34 mục (Items) của COR Advantage. Các mục này tương ứng 1-1 hoặc tương ứng nhóm với các KDIs.4

Ví dụ:

  • KDI 1 (Sáng kiến) & KDI 2 (Lập kế hoạch) tương ứng với Mục A (Initiative and planning) trong COR Advantage.
  • KDI 32 (Đếm) tương ứng với Mục S (Counting) trong COR Advantage.4

 

6.2. Độ Tin cậy và Tính Giá trị (Reliability & Validity)

 

Các nghiên cứu khoa học đã xác nhận rằng COR Advantage là một công cụ đo lường chính xác và đáng tin cậy, đảm bảo dữ liệu thu được từ KDIs là có giá trị khoa học:

  • Độ tin cậy giữa những người chấm (Inter-rater reliability): Trong các nghiên cứu, khi nhiều giáo viên cùng quan sát và chấm điểm một hành vi, mức độ đồng thuận đạt trung bình 85.7%. Điều này chứng tỏ hệ thống tiêu chí của KDIs rất rõ ràng và khách quan.28
  • Độ nhất quán nội tại (Internal consistency): Hệ số Cronbach’s alpha cho các lĩnh vực phát triển dao động từ .659 đến.963, cho thấy các KDIs trong cùng một lĩnh vực đo lường nhất quán các khía cạnh của sự phát triển đó.30

Nhờ sự liên kết chặt chẽ này, KDIs không chỉ là mục tiêu giảng dạy mà còn là thước đo kết quả, giúp giáo viên, phụ huynh và nhà quản lý theo dõi sát sao biểu đồ tăng trưởng của từng đứa trẻ từ 0 đến 5 tuổi.4

7. Kết luận

 

Hệ thống Chỉ số Phát triển Chủ chốt (KDIs) là trái tim và linh hồn của chương trình giáo dục HighScope. Từ nguồn gốc lịch sử trong Dự án Perry Preschool đến các ứng dụng hiện đại được kiểm chứng bằng dữ liệu thống kê, KDIs đã chứng minh vai trò không thể thay thế của mình.

Chúng cung cấp một ngôn ngữ chung cho các nhà giáo dục để:

  1. Hiểu trẻ: Nhìn thấu ý nghĩa học tập đằng sau những trò chơi tự phát.
  2. Dạy trẻ: Cung cấp các chiến lược scaffolding chính xác, đúng thời điểm để nâng tầm tư duy của trẻ.
  3. Đánh giá trẻ: Sử dụng công cụ COR Advantage để đo lường sự tiến bộ một cách khách quan và khoa học.

Hơn hết, KDIs đảm bảo rằng giáo dục mầm non không phải là sự trông giữ trẻ thụ động, mà là một quá trình chủ động, nơi mỗi tương tác, mỗi vật liệu và mỗi hoạt động đều được thiết kế có chủ đích để tối ưu hóa tiềm năng của con người trong những năm tháng đầu đời quan trọng nhất.

Nguồn trích dẫn

  1. HighScope’s Curriculum Content Areas and the KDIs*, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/152.pdf
  2. THE HIGHSCOPE PRESCHOOL CURRICULUM What, How, and Why, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2021/03/HighScope_Preschool_What-How-Why-50.pdf
  3. Alignment of the New Jersey Preschool Teaching and Learning Standards of Quality With HighScope’s Preschool Key Developmental Indicators, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.nj.gov/education/earlychildhood/preschool/docs/HighScopeAlignment.pdf
  4. COR Advantage Aligned With HighScope’s Key Developmental Indicators (KDIs), truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/03/COR-Advantage-to-KDIs_March-2018-SS.pdf
  5. Exploring the HighScope Approach to Early Years Education – Hatching Dragons, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.hatching-dragons.com/blog/exploring-the-highscope-approach-to-early-years-education
  6. The High/Scope Program – Historical Foundations of Early Childhood Education – Weebly, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://earlychildhoodhistory.weebly.com/the-highscope-program.html
  7. The High Scope Approach To Early Learning – Arrow@TU Dublin, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://arrow.tudublin.ie/cgi/viewcontent.cgi?article=1010&context=aaschsslbk
  8. COR Advantage | HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/Winter2013_150.pdf
  9. HighScope-Preschool-Curriculum-Preview-Kit.pdf, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2020/02/HighScope-Preschool-Curriculum-Preview-Kit.pdf
  10. Preschool Curriculum – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/what-we-offer/the-highscope-curriculum/preschool-curriculum/
  11. HighScope ® Infant-Toddler Key Developmental Indicators (KDIs), truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.ferris.edu/early-learning-center/pdfs-docs/kdi/KDIToddler23.pdf
  12. HighScope Preschool Curriculum Content – Key Developmental Indicators (KDIs), truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.misd.net/EarlyChild/PDF/Preschool_Key_Developmental_Indicators_chart_Accessible.pdf
  13. Infant-Toddler Curriculum – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/what-we-offer/the-highscope-curriculum/infant-toddler-curriculum/
  14. curriculum – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2020/08/Head-Start-to-HighScope-KDIs_8.18.20.pdf
  15. Contents – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2021/07/P1422Sample.pdf
  16. Essentials of Active Learning in Preschool – HighScope Preschool Curriculum Book.indb, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2020/09/sample_HighScope-Essentials-for-Texas-2021.pdf
  17. Key Developmental Indicator (KDI) Scaffolding Charts – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2020/09/sample_HighScope-KDI-for-Texas-2021.pdf
  18. Embracing HighScope: Questioning the “Rules”, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/168.pdf
  19. 6 Scaffolding Strategies to Use With Your Students – Edutopia, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.edutopia.org/blog/scaffolding-lessons-six-strategies-rebecca-alber
  20. Counting Never Tasted So Good | HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2024/04/Toddler_Lets-Play-And-Learn-Together_Counting-Never-Tasted-So-Good.pdf
  21. The Emotional Backpack: Managing Conflict Resolution With Children of Trauma – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/11/HSActiveLearner_2018Fall_sample.pdf
  22. You Can’t Come to my Birthday Party! Helping Children Navigate Conflict Resolution and Problem Solving – HighScope Media, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.highscope.media/sites/default/files/2024%20HS%20Conf%20Conflict%20Handout.pdf
  23. Using the COR for Inspired Lesson Planning – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/149.pdf
  24. Lesson Plans for the First 30 Days – HighScope Preschool Curriculum Book.indb, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2020/09/sample_HighScope-Lesson-Plans-for-Texas-2021.pdf
  25. Infant-Toddler High Scope Lesson Plans? : r/ECEProfessionals – Reddit, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.reddit.com/r/ECEProfessionals/comments/5wkcwh/infanttoddler_high_scope_lesson_plans/
  26. Using COR Advantage in the Classroom | HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/Teachers-Corner-Using-COR-Advantage-in-the-Classroom.pdf
  27. COR Advantage – HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/Michigan%20Preschool%20Curriculum%20Alignment_2023.pdf?_t=1690814327
  28. Cor Advantage: the road to a Valid and reliable instrument | HighScope, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/08/Road-to-a-Valid-and-Reliable-Instrument.pdf
  29. Technical Report of the COR Advantage Validation Study, truy cập vào tháng 11 23, 2025, http://www.redesetgrow.com/wp-content/uploads/technical-report-of-the-COR-advantage-validation-study.pdf
  30. Assessing The Reliability Of The Cor Advantage – Digital Commons @ Wayne State, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://digitalcommons.wayne.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1463&context=oa_theses
  31. Assessing The Reliability Of The Cor Advantage – Semantic Scholar, truy cập vào tháng 11 23, 2025, https://www.semanticscholar.org/paper/Assessing-The-Reliability-Of-The-Cor-Advantage-Cahalan/3b2a65133c60740c52bedccb88124013937c9b34